Podczas Triduum Paschalnego przychodzimy do kościoła w kolejne dni, by towarzyszyć Chrystusowi w ostatnich chwilach życia i świętować zmartwychwstanie. Każdy z tych dni ma swoją liturgię, ale dopiero Wigilia Paschalna kończy się błogosławieństwem, dlatego też mówi się, że od czwartkowego wieczoru cały czas będzie trwała jedna i ta sama liturgia. Wzbudzamy pamięć o Męce, śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa, Bóg zaś swoją mocą sprawia Jego realną obecność przez sakramentalne znaki. Nie tylko wspominamy, nie przenosimy się w czasie, ale dzięki Bożej mocy, wszystkie wydarzenia Triduum stają się dla nas obecne tu i teraz (tzw. anamneza), są źródłem łaski i zbawienia.
(Msza św Krzyżma, Arch. Warszawska)
Msza krzyżma – jest odprawiana przed południem, we wszystkich kościołach katedralnych, przez biskupa diecezjalnego i kapłanów. Wtedy biskup święci oleje (chorych i krzyżmo), które przez cały rok wykorzystuje się przy udzielaniu sakramentów chrztu, bierzmowania święceń kapłańskich czy namaszczenia chorych. Podczas Mszy księża odnawiają też przyrzeczenia kapłańskie.
Msza Wieczerzy Pańskiej – odprawiana jest wieczorem, rozpoczyna Triduum Paschalne. W Wielki Czwartek, tuż przed przeistoczeniem usłyszymy takie, bądź podobne słowa: Zjednoczeni z całym Kościołem, uroczyście obchodzimy święty dzień, w którym nasz Pan Jezus Chrystus został za nas wydany, a potem: On to w dzień przed męką, za zbawienie nasze i całego świata, to jest dzisiaj, wziął chleb w swoje święte i czcigodne ręce…. Każda Msza św. uobecnia śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa, a liturgia wielkoczwartkowa w sposób szczególny pozwala przeżywać ten konkretny dzień, kiedy Jezus zapragnął spożywać Paschę ze swoimi uczniami (por. Łk 22,15).
Eucharystia i kapłaństwo – Wielki Czwartek to też pamiątka ustanowienia sakramentu Eucharystii i kapłaństwa (tzw. służebnego), za nie również dziękujemy Bogu podczas wieczornej Mszy św. W wielu miejscach ten dzień jest również okazją do podziękowania księżom za ich obecność i posługiwanie. Warto też pamiętać, że w czasie tej Mszy nie tylko wspominamy moment ustanowienia Eucharystii, ale w Eucharystii uczestniczymy – a więc w uobecnieniu ofiary Pana Jezusa i Jego zmartwychwstania.
Wyciszenie dzwonów i dzwonków – podczas pieśni „Chwała na wysokości Bogu” (której nie śpiewaliśmy w czasie Wielkiego Postu) zabrzmią wszystkie dzwony w Kościele, potem zostaną wyciszone aż do Wigilii Paschalnej. Dzwonki używane w czasie przeistoczenia zostają zamienione na kołatki. Kościół wycisza się i poważnieje – dzisiaj Chrystus zostaje zdradzony i uwięziony.
Obmycie nóg – gest zwany także mandatum, przypomina o geście Jezusa wobec Apostołów. Opis obmycia nóg znajduje się w Ewangelii św. Jana – mimo iż Ewangelista prawie czwartą część Ewangelii poświęca opisowi Ostatniej Wieczerzy, to nie zamiesza ustanowienia Eucharystii. Mówi o za to o geście, który dla obecnych w Wieczerniku i słuchaczy był nie do przyjęcia – Chrystus wstał od stołu, przepasał się i zachował jak sługa, ostatni niewolnik – zaczął umywać nogi swoim uczniom. Ten obrzęd obmycia nóg mówi o całkowitym wydaniu się, ofiarowaniu Jezusa dla naszego zbawienia. Symbol jest bardzo czytelny i wskazuje na uniżenie Jezusa wobec człowieka i uświadamia jaka powinna być nasza postawa wobec innych. Warto zauważyć, że słowa “to czyńcie na moją pamiątkę” odnoszą się również do tego gestu.
Ciemnica – po Komunii świętej następuje przeniesienie Pana Jezusa do przygotowanego przedtem tabernakulum znajdującego się w miejscu zwanym Ciemnicą. To symbol uwięzienia Jezusa w nocy przed męką. Tam, do późnych godzin wieczornych, trwa adoracja Najświętszego Sakramentu.
Ołtarz bez świec, obrusu, mszału i krzyża – po zakończeniu wielkoczwartkowej liturgii ołtarz zostaje całkiem pusty (do Wigilii Paschalnej) – gest ten symbolizuje zakończenie wieczerzy, ale także odarcie Jezusa z szat i pozostawienie Go w samotności.
Otwarte, puste tabernakulum – Jezus Chrystus cierpi w Ciemnicy i oczekuje na wyrok, do Nocy Zmartwychwstania tabernakulum w ołtarzu głównym pozostaje puste (nie ma powodu, żeby przed nim klękać), a wieczna lampka jest zgaszona.
